“Een ‘vaksjaak’ als jury bij Skills”

Brabantse spontaniteit en een hart voor het vak. En voor Skills. Zo mag je Ruben van der Kruis betitelen wanneer we hem spreken over het jury zijn bij de landelijke finales schilderen op Skills The Finals. Maar niet alleen jureren raakt hem. Wat het met de jeugd, het imago van het vak én met hem zelf -met al z’n ervaring- doet, daar gaat dit gesprek over.

“Het kwam door Johnnie Serné (red: wedstrijdorganisator schilderen) dat ik in aanraking kwam met Skills. Hij had plotseling een jurylid nodig omdat iemand was uitgevallen. Johnnie kende ik van vroeger nog en zo ben ik als ambassadeur van het vak gaan jureren. Hartstikke leuk. Ik had weleens van het NK schilderen gehoord, maar wist niet dat het zó groot was toen ik de eerste keer daar kwam! Dat was in 2022 tijdens de finales in Utrecht. Ik was echt onder de indruk hoeveel wedstrijden daar waren,” aldus Ruben.

Last minute
Omdat het ‘last minute’ was, had de vakschilder uit Maarheeze zich nog niet echt kunnen verdiepen op wat hem afkwam. Zelf had hij een aantal keren meegedaan aan de Nationale SchildersVakprijs. “Maar dit was heel specifiek iets voor de jeugd”, zegt Ruben. “Ik vond het echt fantastisch! Het leken wel de olympische spelen, alles was strak georganiseerd. Voor de jury was het tot in de puntjes geregeld, inclusief de automatisering van de beoordeling. Heel tof!”

Helemaal onvoorbereid was Ruben ook weer niet om te jureren. Vooraf was er contact met de wedstrijdorganisator, de begeleider als specialist en een medejurylid. Ruben: “Je hoort heel vaak, dat de jeugd van tegenwoordig er niet zo veel zin meer in heeft, de mentaliteit anders is en het is moeilijk om aan mensen te komen. Dat is ook zo, maar elk jaar staan op deze wedstrijdvloer weer toppers die aantonen dat ze passie voor het vak hebben waarvoor ze studeren. Daar krijg ik gruwelijk veel energie van! Het doet iets met mijn ‘vaktrots.” Voor de vakschilder is dit een belangrijke reden waarom hij jureert.

Ruben is zelf al zo’n 27 jaar schilder. Ondanks een vwo-advies ging hij het vak in. “Mijn vader had een schildersbedrijf en ik wilde hem opvolgen. De leraar op de lagere school vond ‘t niet zo leuk dat ik schilder wilde worden, maar ik zette door”, zegt Ruben ietwat lachend. “Na de mavo en de opleiding bij Sint Lucas ben ik bij mijn vader gaan schilderen. Zo heb ik toch iets kunnen bereiken”.

‘Klotsende oksels’
Je ziet de twinkeling in Ruben’s ogen wanneer het gesprek gaat over de aankomende finales in 2026 in ‘s-Hertogenbosch en het jureren. “Op heel veel facetten moeten we letten. Op foutjes, of alles wel geraakt en geschuurd is, of veilig gewerkt wordt tot en met of de vloer ook schoon en opgeruimd is. Hier moet je goed op toetsen. Het raakt mijn ‘schildershart’, want het is heel moeilijk wat de kandidaten moeten presteren. Daarom voor hen én hun begeleiders een dikke chapeau. Het kost hen veel voorbereiding en energie. Intussen letten wij of de finalisten de skills hebben en netjes werken. Hoewel het bizar voor ons als jury is hoeveel opdrachten wij moeten beoordelen. Daar krijgen we ‘klotsende oksels van!”, grinnikt hij. “Ook begeleiden we de kandidaten op de vloer en we stellen hen op ’t gemak als het nodig is”, zegt Ruben over het jureren.

“Afgelopen keer was het niveau erg hoog. Daar sta ik toch elke keer weer van te kijken. Sommigen doen twee keer mee en als je ziet hoe secuur ze zijn en het enthousiasme dat ervan afstraalt. Zo worden in de finales nieuwe technieken en innovaties gebruikt. Het is niet alleen maar traditioneel schilderwerk; ook spuitapplicaties, hypermoderne machines en decoratie-variaties gebruiken ze. Op Skills laten ze zien hoe tof het schildersvak is en hoe het zich ontwikkelt. Op de wedstrijdvloer gebeurt écht iets en dat zie je aan de hoeveelheid mensen die komt kijken.” Voor Ruben zijn de wedstrijden zo een visitekaartje.

Kunstwerken
“Het zijn gewoon kunstwerken wat de finalisten maken. Gaaf”, zegt hij vervolgens op bewonderende toon. “Fantastisch die marmeren- en steeneffecten. Zelfs airbrushen doen ze, da’s is gewoon vet! Jaaa, zelfs ik kan hier nog van leren. Zo kijkt de nieuwe generatie anders, bijvoorbeeld bij de vrije opdracht waar ze sjablonen gebruiken om effectief te werken. Afgelopen keer nam een Zweed (red: lid van Team zweden) deel aan de finale en die gebruikte weer andere materialen en technieken. Heel interessant.”

Ruben heeft het hier over het pluspunt dat door internationale uitwisselingen en deelname aan EK’s en WK’s kennis terugvloeit naar de Skills en het schildersvak. “Kandidaten hebben krijgen zo kansen, een supermooie ervaring en herinnering voor het leven. Dit zie je terug bij mijn medejuryleden die zelf ooit deelnemer zijn geweest. Ook komen er steeds meer meiden in het vak en finales. Dat vind ik een goede ontwikkeling. De jeugd zorgt hiermee dat we van het stoffige imago afkomen en dat schilderen een stoer vak is. Als gruwelijke ‘vaksjaak’ zeg ik regelmatig: hoe meer stofvrij we werken hoe minder stoffiger ons vak is”.